Nghệ sĩ guitar Đặng Ngọc Long:
"Tôi vẫn mơ ước một đêm diễn tại VN"

Nhận lời mời của Đại nhạc hội guitar toàn quốc 2002 do Đại sứ quán Tây Ban Nha và Hội nhạc sĩ VN phối hợp, Đặng Ngọc Long - nghệ sĩ  guitar VN tại Đức, giảng viên Trường âm nhạc Marzahn (Berlin) và Bernau - sẽ về VN dự lễ trao cúp vàng cho 10 tài năng trẻ guitar tại Nhà hát lớn Hà Nội vào tối 26.5. Đặc biệt anh sẽ tặng cây đàn guitar trị giá 500 euro cho thí sinh đoạt giải cao nhất về độc tấu guitar. Có lẽ đây chính là cơ hội để một người con xa xứ luôn hướng về quê hương thực hiện ước mơ đóng góp cho đất mẹ.

Tôi gặp Đặng Ngọc Long tại Berlin, tháng 10.2000. Hôm ấy anh là giám khảo cuộc thi Tiếng hát quê hương do sứ quán VN tổ chức dành cho cộng đồng người Việt đang sống và làm việc tại Cộng hoà liên bang Đức. Ông Hà Thanh Xuân, trưởng ban công tác cộng đồng của toà đại sứ VN tại Berlin, giới thiệu Đặng Ngọc Long là một người có tài, nhiệt t́nh với công tác cộng đồng. Đặng Ngọc Long cho biết:

- Tôi chỉ nghĩ đơn giản: đây là dịp để cộng đồng người Việt tại Đức gặp gỡ v́ có khi hàng năm trời mải làm ăn, chẳng thể gặp nhau, có chăng th́ dăm ba câu qua điện thoại. Cùng với việc dấy lên phong trào văn hoá văn nghệ, đặc biệt trong thế hệ con em của cộng đồng, hoạt động này c̣n là cách hướng về Tổ quốc thông qua sự kêu gọi quyên góp giúp đồng bào trong nước. Tôi tham gia tổ chức liên hoan Tiếng hát quê hương với mong muốn thế hệ chúng tôi và con em chúng tôi không bao giờ quên đất nước VN, tiếng VN, con người và giai điệu âm nhạc VN.

Tôi t́m thấy CD "Đặng Ngọc Long - Guitar music" tại một cửa hàng băng đĩa nhạc khá nổi tiếng ở thành phố Hamburg. Anh là nhạc sĩ VN đầu tiên được Hăng compact disc Planc Ton phát hành album. Trong CD, ấn tượng nhất với người nghe có lẽ là tác phẩm Hồi tưởng của anh. Dường như có điều ǵ đó trong giai điệu khiến người ta phải day dứt...

- Trong CD đó tôi chơi các tác phẩm của Francisco Tarrega, Fernando Sor, Heitor Villa Lobos, Ausgustin Barrios Mangoré và Hải Thoại (Bài ca hi vọng), Tạ Tấn (Vũ khúc Cuba - thầy Tạ Tấn là thầy giáo của tôi), cùng ba tác phẩm do tôi chuyển soạn và sáng tác: Bèo dạt mây trôi, Núi rừng Tây nguyên, Hồi tưởng. Tôi viết Hồi tưởng dành cho một người bạn thân cùng học ở Nhạc viện Hà Nội nhưng có lẽ cũng là nỗi niềm chung của những người phải bươn chải làm ăn nơi đất khách quê người. Ngày xưa, tôi và người bạn đó cùng một nhóm chơi nhạc đám cưới ở khắp Hà Nội. T́nh cờ tôi gặp lại bạn ở Berlin sau nhiều năm xa cách. Bạn tôi tâm sự trong hơi rượu với tất cả sự tuyệt vọng đến độ sẵn sàng liều lĩnh làm bậy chỉ để t́m cách trở về quê nhà. Đêm đó tôi không thể ngủ được và những nốt nhạc buồn đă ra đời cùng nước mắt. Ngay sau đó tôi mời bạn đến để nghe khúc nhạc. Nghe xong bạn tôi rơm rớm nước mắt, hứa sẽ từ bỏ ư định điên rồ và sẽ chơi nhạc trở lại... Bây giờ bạn tôi đă trở về sống an khang ở quê nhà.

Những ngày ở Berlin, Đặng Ngọc Long c̣n kể cho tôi rất nhiều kỷ niệm về thầy Tạ Tấn, về những cuộc thi quốc tế mà anh tham dự, về cuộc thi âm nhạc đầu tiên mang tên Đặng Ngọc Long và về những sáng tác mà anh lấy chất liệu dân ca VN làm nền tảng... Trong tất cả những điều anh nói, tôi biết anh vẫn ấp ủ mơ ước thực hiện một đêm tŕnh diễn tại VN. Tại Liên hoan guitar quốc tế tổ chức tại thành phố Bernau (bang Brandenburg - Cộng hoà Liên bang Đức) vào cuối năm 2001, anh đă tham gia tŕnh diễn cùng nhiều tên tuổi guitar đến từ nhiều nước, đồng thời là trưởng ban chỉ đạo nghệ thuật của liên hoan. Đặng Ngọc Long nói:

- Tôi sẽ tiếp tục sáng tác theo hướng đă đi đồng thời tŕnh diễn, phổ biến những tác phẩm này trong các chương tŕnh biểu diễn quốc tế. Bên cạnh đó, với tư cách là giảng viên tôi đang cố gắng đưa nhiều tác phẩm mang âm hưởng dân ca VN vào giáo tŕnh giảng dạy cho học sinh Đức. Đồng thời tôi đă đưa vào quyển sách học guitar bằng tiếng Đức do tôi viết rất nhiều tác phẩm VN.

* V́ sao Liên hoan guitar quốc tế năm 2001 yêu cầu thí sinh phải tŕnh tấu hai tác phẩm do Đặng Ngọc Long sáng tác, thưa anh?

- V́ âm nhạc Châu Á là một trong những nội dung chính của liên hoan lần này. Hội đồng xét chọn hai tác phẩm viết cho guitar mà tác giả phải là người chơi guitar đồng thời tác phẩm phải chứa đựng hài hoà giai điệu Châu Á, trong khi trước đó hai tác phẩm của tôi đă được đưa vào giáo tŕnh giảng dạy ở Trường Âm nhạc Bernau. Phù hợp các điều kiện trên, tác phẩm của tôi may mắn được chọn làm bài thi bắt buộc. Sau khi tŕnh diễn, nhiều thí sinh thích thú nói rằng đây là cơ hội làm quen với âm nhạc VN - một ḍng âm nhạc mới trên cây đàn guitar cổ điển.

* Anh có theo dơi đời sống âm nhạc trong nước?

- Tôi nghĩ muốn phát triển được guitar hay bất kỳ loại nhạc cụ nào cũng cần tổ chức nhiều cuộc biểu diễn để phát hiện tài năng và gây dựng phong trào. Hơn nữa việc mời các chuyên gia nước ngoài về dạy bổ túc và bồi dưỡng cho đội ngũ giáo viên trong nước là rất thiết thực.

* Mơ ước về một đêm diễn guitar ở VN của anh th́ sao?

- Ước mơ từ lâu lắm rồi mà vẫn chưa thực hiện được. Tuy nhiên, hiện nay với cương vị chỉ đạo nghệ thuật cho Liên hoan guitar quốc tế tại Bernau (hai năm một lần), tôi dự định sẽ mời các nghệ sĩ guitar tiêu biểu trong nước sang biểu diễn vào các liên hoan tới.

* Xin cảm ơn anh.

Thu Trà

Vài nét về Đặng Ngọc Long:
Tốt nghiệp Nhạc viện Hà Nội, tốt nghiệp trên đại học Nhạc viện Berlin. Từng là giảng viên Trường Nghệ thuật Tây Nguyên, Nhạc viện Hà Nội. Tham dự nhiều kỳ thi quốc tế và là người VN đầu tiên đoạt giải thưởng đặc biệt cuộc thi guitar quốc tế tại Esztergom (Hungari, 1987). Năm 1994, Trường Âm nhạc Bernau đă tổ chức cuộc thi guitar mang tên "Đặng Ngọc Long". Hiện là giảng viên các trường âm nhạc Marzahn và Bernau. Độc giả biết tiếng Đức có thể tham khảo sự đánh giá của báo chí Đức đối với Đặng Ngọc Long tại địa chỉ www.guitar-festival.de.

(Theo Tuổi trẻ chủ nhật số 17, ra ngày 5.5.2002)